Мектеп пен мекемеге ауызсу фонтанын қалай таңдау керек

Сатып алушыға қысқа жауап: қалыңдығы 1 мм-ден басталатын тағамдық тот баспайтын болаттан жасалған, биіктігі кемінде 10 см шектеу сақинасы бар (бұл – ҚР санитариялық қағидаларының тікелей талабы), үш сүзгілеу сатылы және қол шүмекке тимей іске қосылатын стационарлық фонтанды таңдаңыз. Қосымша артықшылық – электрсіз жұмыс: келісу азаяды, істен шығу нүктелері кемиді. Критерийлерді ретімен – болаттан теңгедегі бағаға дейін – талдаймыз және техникалық тапсырмаға дайын талаптар блогын береміз.

ҚР санитариялық қағидалары ауызсу фонтанынан не талап етеді?

Жалғыз конструкциялық талапты ҚР Денсаулық сақтау министрінің № ҚР ДСМ-76 бұйрығының 29-тармағы белгілейді: стационарлық ауызсу фонтанында тік су ағынының айналасында биіктігі кемінде 10 см шектеу сақинасы болуы қажет. Қалған тармақтар қауіпсіз суды, жарамды сумен жабдықтауды және балалардың мекемеде болатын барлық уақытында суға еркін қолжетімдігін талап етеді.

«Стационарлық ауыз су бұрқақтарының конструктивтік шешімдері судың тік ағынының айналасында биіктігі кемінде он сантиметр болатын шектеу сақинасының болуын көздейді».

Санитариялық қағидалардың 29-тармағы, № ҚР ДСМ-76 бұйрық

Қағидалардың өзі ҚР Денсаулық сақтау министрінің 05.08.2021 № ҚР ДСМ-76 бұйрығымен бекітілген және мектептерге, балабақшаларға, колледждерге қолданылады. Сақина талабы – конструкциялық: оны өндіруші қалайды, дайын тостағанды «тексеріс үшін» кейін жарақтандыру мүмкін емес. Ауыз су режимі тұтас қалай құрылады – кім жауапты, суды берудің қандай тәсілдері жарамды және СЭС нені қарайды – мектептегі ауыз су режимі туралы мақалада талдадық.

Назар аударыңыз: қағидалардың өзі дәл фонтан қоюға міндеттемейді – 28-тармақ кулерге де, бөтелкедегі және қайнатылған суға да жол береді. Бірақ мекеме фонтанды таңдаса, сақина сатып алудың міндетті шартына айналады: бұл – конструкциясы қағидаларда тікелей белгіленген жалғыз су беру тәсілі.

Фонтан, кулер немесе бөтелкедегі су: қайсысы тиімді?

Тұтас оқу жылын алғанда, стационарлық фонтан тиімдірек: ол суды су құбырынан алады, сондықтан бөтелке де, жеткізу де, қойма да қажет емес. Кулерді іске қосу оңайырақ, бірақ ол мекемені тұрақты су сатып алуға байлап қояды. Ұсақ ыдысқа құйылған бөтелке суы – ең қымбат тәсіл: бағасының көп бөлігін ыдыс пен логистика құрайды.

Кулер шығынының көрінбейтін бөлігі – логистика: 19 л бөтелкелерге тапсырыс беру, қабылдау, бір жерде сақтау керек, ал аппараттың өзін 3–6 ай сайын санитариялық өңдеуден өткізу қажет. Су құбырына қосылған фонтан осы тізбекті түгел алып тастайды: шығын материалы ретінде тек сүзгілеу картридждері қалады.

Экономика да фонтан жағында: бөтелкедегі су бағасының 60–80%-ын ыдыс пен логистика құрайды, сондықтан фонтаннан құйылған литр шамамен 20 есе арзанға түседі, ал адам көп жүретін нысандарда кулермен салыстырғандағы жылдық үнем 70–90%-ға жетеді – бұл сандар ауызсу фонтандарын таңдау жөніндегі салалық нұсқаулықтарда келтіріледі. Мектептер мен мекемелерге арналған қолданыстағы модельдер – ауызсу фонтандары каталогында.

Корпус пен тостаған қандай болаттан жасалуы керек?

Қалыңдығы кемінде 1 мм AISI 304 тағамдық тот баспайтын болаттан. Бұл марка ауыз суды сақтауға және тасымалдауға рұқсат етілген, таттанбайды және мектеп дәлізіне шыдайды. Мырышталған болат жарамайды: мырыш жабынының ауыз сумен жанасуына жол берілмейді, ал 0,45–0,5 мм жұқа корпус алғашқы оқу жылында-ақ майысады.

AISI 304 – 12Х18Н10Т маркасының аналогы: AISI 304 болатының сипаттамалары жабынсыз және эмальсыз-ақ коррозияға төзімділік береді, сондықтан оны тағам өндірісінде қолданады. Мырышталған болат сырттай ұқсас әрі арзанырақ, бірақ тағамдық емес – ауыз су тостағанына бұл материал мүлде жарамайды.

Екінші параметр – қалыңдық. Маркетплейстерде корпусы 0,45–0,5 мм фонтандар көп, және сатушылардың өзі мектептерге 1,0–1,2 мм болатты ұсынады. Бүкіл ауысым бойы дәлізде қараусыз тұратын жабдық үшін 1 мм-ден басталатын қалыңдық және өткір бұрышсыз дөңгелектенген жиектер – «беріктік қоры» емес, базалық шарт.

Қандай сүзгілеу қажет және қызмет көрсету қанша тұрады?

Ең азы – үш саты: механикалық картридж құм мен тотты ұстайды, көмір картриджі хлор мен иістерді кетіреді, 0,01 мкм ультрафильтрациялық мембрана – бактериялар мен лайды. Картридждерді 3–6 айда бір рет ауыстыру қажет, сондықтан таңдау кезінде шығын материалдарының бағасы мен қолжетімділігін бірден тексеріңіз – ұстау құнын дәл солар анықтайды.

Сатылар тізбектеле жұмыс істейді, әрқайсысы келесісін қорғайды: механика көмірді қалқымадан, көмір мембрананы органикадан сақтайды. Сондықтан өз сүзгілеуі бар фонтан сатып алушының басты сұрағын – «крандағы су қандай екен» – алып тастайды: шығарда су ғимараттағы құбырлардың күйіне қарамастан 0,01 мкм-ге дейін тазартудан өтеді.

Біз тек фонтан өндіреміз, ал сүзгілеуді корей SHINWOO брендінің түпнұсқа картридждерімен жинақтаймыз – олар қолда бар. SHINWOO SW-070 картридждері – бір сатыға 6000 ₸-ден, толық жиынтық – 26 000 ₸, төлем Kaspi арқылы. Әр саты бойынша ауыстыру мерзімдері мен тозу белгілері – бөлек мақалада: картридждерді қаншалықты жиі ауыстыру керек. Шығын материалдарының үйлесімділігін сатып алғанға дейін тексеріңіз: картридж типөлшемі сирек кездесетін фонтан әр ауыстыруды іздеу жұмысына айналдырады.

Шектеу сақинасы не үшін қажет және қандай іске қосу тәсілі гигиеналық?

Биіктігі кемінде 10 см сақина ағынның айналасына қорғаныш жиек көтереді: су ішкен адам ерінмен шүмекке емес, тек су доғасына тиеді. Білім беру объектілері үшін бұл – 29-тармақтың міндетті талабы. Іске қосудың гигиеналық түрі – түймелі немесе педальді: су тек басып тұрғанда беріледі, қол су шығатын нүктеге тимейді.

Сақина ағынның өзін қорғайды: қол немесе ерін байқаусыз тигенде жиекке тиеді, су шығатын нүктеге емес. Дәл сондықтан санитариялық қағидалар үзілісте бір фонтанды ондаған бала қолданатын білім беру объектілері үшін сақинаны міндетті етті. Түйменің шаруашылық жағы да бар: су тек ішіп тұрғанда ағады – кран ашық қалмайды. Екі шешім де персоналдың қатысуынсыз жұмыс істейді: гигиена тәртіпке емес, конструкцияға сүйенеді.

Мектепке қандай габарит пен өнімділік қолайлы?

Мектеп фонтанының типтік форматы – жоспарда 300–315 × 300–315 мм, биіктігі 900 мм еденге қойылатын колонна, тостаған диаметрі – 210–270 мм. Су ішу нүктесіне 2 л/мин-ге дейінгі өнімділік жеткілікті: 200 мл стақан шамамен алты секундта толады, үлкен үзілісте де кезек тез жылжиды.

Еденге қойылатын колонналардың 900 мм биіктігі – қалыптасқан салалық стандарт: мұндай габариттерді ТМД бойынша мектеп модельдерінің өндірушілері келтіреді. Нүктелерді балалар үзілісте жүретін жерлерге орналастырыңыз: рекреациялар, асхана жанындағы дәліз, спорт залы. Тексеріске дайындық чек-листерінің бағдары – оқу кабинеттері бар әр қабатта бір су ішу нүктесі.

Орын таңдағанда қосылымды ескеріңіз: стационарлық нүктеге суық су кірісі мен ағызу қажет. Желі қысымымен жұмыс істейтін модельдер розеткаға байланбаған, сондықтан орналастыру нұсқалары көбірек – су жеткізуге болатын кез келген рекреация жарайды. Ал кулерге, салыстыру үшін, розетка керек – бұл орын таңдауды тарылтады.

Қазақстанда ауызсу фонтаны қанша тұрады?

Қазақстандық жеткізушілерде тот баспайтын болаттан жасалған стационарлық фонтандар 138 000–190 500 ₸ тұрады, бұл ретте модельдердің көбі тапсырыспен әкелінеді. Біздің OQUSHY фонтанымыз 140 000 ₸ тұрады және қолда бар. Бұдан едәуір арзан ұсыныстар әдетте металдан үнемдейді: 0,45–0,5 мм корпус – төмен бағаның жиі себебі.

Құрамы бойынша салыстыру үшін: 140 000 ₸ тұратын OQUSHY 300×300×900 ауызсу фонтаны – бұл 1 мм болат, 29-тармаққа сай шектеу сақинасы, SHINWOO үш сүзгілеу сатысы және су құбырының қысымынан 2 л/мин-ге дейін, электрсіз. Кепілдік – фонтанға 5 жылға дейін, аксессуарларға – 12 ай.

Сатып алу бағасын емес, ұстау құнын салыстырыңыз. Фонтан бір рет сатып алынады, әрі қарайғы шығын – тек 3–6 айда бір рет картридждер. Кулердің бастапқы бағасы төмен, бірақ төлемдер үздіксіз жүреді – бөтелкелер, стақандар, санитариялық өңдеу – және ұзақ мерзімде олар бастапқы баға айырмасын жеп қояды.

Фонтан сатып алуға техникалық тапсырма қалай құрастырылады?

Техникалық тапсырмаға өлшенетін талаптарды көшіріңіз: болат маркасы мен қалыңдығы, сақина биіктігі, сүзгілеу сатыларының саны, өнімділік, қосылым тәсілі және кепілдік. Сандары бар тұжырымдарды жұқа корпусты арзан модельмен жабу мүмкін емес – демек, өтінімдерді салыстырғанда мектепке шынымен көп жыл қызмет ететін жабдық жеңеді.

• Корпус пен тостаған материалы – AISI 304 тағамдық тот баспайтын болат
• Болат қалыңдығы – кемінде 1 мм
• Тік су ағынының айналасындағы шектеу сақинасы – биіктігі кемінде 10 см (№ ҚР ДСМ-76 бұйрығының 29-тармағы)
• Сүзгілеу – кемінде үш саты: механикалық, көмір, ультрафильтрациялық мембрана
• Өнімділігі – 2 л/мин-ге дейін
• Қосылым – су құбырының қысымынан, электр желісінсіз
• Су беруді іске қосу – түймелі, қол шүмекке тимейді
• Жиектер дөңгелектенген, өткір бұрыштар жоқ
• Өндіруші кепілдігі – кемінде 3 жыл
• Бұйым паспорты мен сәйкестік сертификаты – жеткізу жиынтығында

Жергілікті өндіруші туралы тармақты техникалық тапсырмаға жазып қоя алмайсыз, бірақ іс жүзінде ол шешуші: тапсырыспен күтудің орнына қолда бардан жеткізу, шығын материалдары – шетелде емес, жақын жерде. Біз ауызсу фонтандарын Алматыда өндіреміз: OQUSHY-дегі сақина, болат және сүзгілеу әуел бастан ҚР талаптарына арнап конструкцияға қаланған.

Фонтан таңдау туралы жиі қойылатын сұрақтар

Қорытынды: таңдаудың өлшенетін критерийлері – 1 мм-ден басталатын тағамдық болат, 10 см-ден басталатын сақина, үш сүзгілеу сатысы, электрсіз 2 л/мин-ге дейін – қоса кепілдік пен құжаттар. Оларды техникалық тапсырмада бекітіңіз – кездейсоқ жабдық өтінімдерді салыстыру кезеңінде-ақ електен өтпей қалады. Нысаныңызға лайық конфигурацияны таңдап, коммерциялық ұсыныс алу – байланыс беті арқылы.